کدخبر : 163957
شنبه ۴ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۱:۴۵
فاقددیدگاه
پرینت

ناله های خاموش زاگرس

جنوب پرس: فرض كنید یك روز صبح در خبرها می شنوید كه چند چاه نفتی در منطقه ای از كشور آتش گرفته است ،نام چاه نفت كه می آید واكنش در مقایل آتش گرفتن آن جدی خواهد بود اما روزانه در خبرها می بینید كه در گوشه و كنار كشور صدها هكتار از جنگل ها سهوی یا عمدی آتش گرفته است بدون آن كه واكنشی مهمی از سوی مردم و مسئولان در پی داشته باشد .
83323333-73044203
به گزارش جنوب پرس ، یك روز از خواب بیدار می شوید و در رسانه ها می خوانید در تابستانی كه گذشت یك هزار حلقه چاه نفت كشور بر اثر حوادث مختلفی از جمله بی احتیاطی و سهل انگاری و یا طمع افرادی آتش گرفته و از بین رفته ست.
نام چاه نفت كه می آید احتمالا واكنش همه ما بسیار سخت می شود.گاهی در دل احساس ترس می كنیم كه چرا اینگونه سرمایه كشور خاكستر می شود و به هوا می رود.
شاید همه دست به دست هم می دهیم تا مسببان این موضوع را به قانون معرفی كنیم؛ زیرا بر این باوریم نفت سرمایه ملی است و كسی حق ندارد به هیچ دلیلی نه عمدی و نه سهوی سهم فرزاندانمان از آینده را پایمال كند.
اما آیا نفت تنها سرمایه ماست و آیا ما نسبت به همه سرمایه هایمان این حساسیت را داریم؟
هیچ می دانید در همین تابستانی كه گذشت بیش از هزار هكتار از اراضی ،جنگل و مراتع ۱۱ استان در گستره زاگرس در آتش سوزی ها از دست رفت. و با این حساب كه سازمان جهانی خوار و بار(فائو) ارزش هر هكتار جنگل را معادل یك چاه نفت می داند فقط در یك تابستان معادل هزار چاه نفت و در تابستان های پیش از آن نیز صدها چاه نفت در آتش سوخت و به اندازه هزاران چاه دیگر نیز براثر مداخله های انسان ها، تغییرات اقلیمی، شیوع آفات و طمع قاچاقچیان چوب از بین رفته است.
شاید اهمیت جنگل های زاگرس برای بعضی ها قابل درك نباشد و مشكلات از بین رفتن جنگل ها را متوجه همان یازده استان زاگرس نشین بدانند اما وقتی بدانیم سرچشمه ۴۰ درصد از آب شیرین كشور، همین جنگل‌های زاگرس هستند و از آنها به عنوان معدن آب یاد می شود اهمیت موضوع دوچندان می شود و سرنوشت جنگل های زاگرس برای همگان مهم می شود.
اگر جنگل های زاگرس خشك شوند علاوه بر بحران آب، تمامی مناطق ایران درگیر گرد و غبار می شوند. كشاورزی، دامداری و حتی فرهنگ شهرها و روستاهای كشور دچار تغییرات اجباری می شود.
حالا زاگرس را به زاگرس های كوچكتری تقسیم می كنیم و فكرش را بكنید حدود ۲۰ درصد از ۶ میلیون هكتار جنگل های زاگرس در استان كهگیلویه و بویراحمد كه خود تنها یك درصد وسعت و جمعیت كشور را دارد قرار گرفته است.
استانی كه ۸ درصد جنگل های كشور را در خود جای داده و این آمارها در كنار هم نشان از تراكم بالای جنگلی در این استان دارد با این حال در همین تابستان گذشته معادل ۲۲۰ چاه نفت و در سال ۹۶ هم معادل ۴۸۰ چاه نفت از خاك و جنگل های این استان در آتش سوزی های ناشی از بی احتیاطی، سهل انگاری و یا طمع برخی افراد از دست رفته است.
البته مواردی از خسارات وارد شده ناشی از اتفاقات طبیعی مانند صاعقه و خاصیت ذره بینی شیشه و فلز رها شده در طبیعت و داغ شدن زیر نور آفتاب بوده است.
اما آنچنان كه محسن جعفر نژاد مدیركل حفاظت محیط زیست كهگیلویه و بویراحمد می گوید: ۹۰ درصد آتش سوزی ها منشا انسانی دارند. سهم طبیعت در خودسوزی كمتر از ۱۰ درصد است و از سویی این رقمی اجتناب ناپذیر است و شاید تنها كاری كه می توان برای این بخش انجام داد همان تلاش برای جمع آوری شیشه و فلز از طبیعت باشد كه باز هم توسط انسان به طبیعت ریخته شده است.
اما اصل مساله همان ۹۰ درصد است كه در دست آدم های دور و بر ماست. وقتی جنگل و مرتعی آتش می گیرد فرقی ندارد چه كسی شروعش كرده و انگیزه اش چه بوده است ،آتش زبانه می كشد و تر و خشك در مسیرش با هم می سوزند .
ممكن است در این لحظه كه این مطلب را می خوانیم با خودمان فكر كنیم ما طبیعت را دوست داریم و به آن احترام می گذاریم و دلمان نمی آید برگی از درختی بیفتد و ذره ای از خاكمان سیاه پوش شود.
اما واقعیت آن است گاهی كسانی مسبب آتش سوزی ها بوده اند كه خودشان هم فكرش را نمی كرده اند.
مثلا كشاورزی كه كاه و كلش خشك به جامانده از كشاورزی سال قبلش را آتش می زند فكرش را نمی كند آتش اینچنین بی مهابا مرز زمینش را رد كند و سر به كوه و جنگل بگذارد.
یا بی احتیاطی ما در یك تفریح ساده آتش زیر خاكستری بر جا می گذارد كه وزیدن نسیم عصرگاهی می تواند باعث گر گرفتن این آتش شود و همین هم داغی بردل طبیعت و جنگل ها می گذارد كه هرگز فراموش نمی شود.
شاید خیلی ها ندانند اما گاهی آتش سوزی ها از جرقه تیراندازی های تفریحی در طبیعت ایجاد می شود و تفریح ساده ما برای طبیعت خیلی گران تمام می شود.
اما آتش سوزی ها دلایل دیگری هم دارند. برخی افراد سود جو برای زغال گیری آتش به جان جنگل های سبز می اندازند آنگاه فرزندان این استان از سر احساس مسئولیت با دستان خالی به جنگ آتش می روند و جلو پیشروی آن را می گیرند و فردا همان سودجویان، زغال به جا مانده از آتش بازی خود را در گونی می ریزند و كنار جاده ها می فروشند و ما نیز می خریم و یادمان نمی آید كه پولی كه پرداخت كرده ایم در ازای یك گونی زغال و هكتارها جنگل داغ دیده، قلب و ریه های دود گرفته و تن و جان های سوخته محیط بانان و جنگل بانان سرزمینمان در هنگام مهار آتش سوزی ها و البته آینده بی جنگل و بی سرمایه فرزندانمان است.
گاهی جنگل ها قربانی طمع و حرص سیر ناشدنی برخی زمین خواران می شوند. آدم هایی كه برای جابه جا كردن مرزهای منابع طبیعی آتش به جان جنگل می اندازند تا راهشان برای دسترسی به اراضی ملی بازتر باشد و یك كیلوگرم بیشتر گندم و جو برداشت كنند و یا یك درخت بیشتر بكارند.
باورش سخت است اما شكارچیان غیر مجاز گاهی برای شكار یك بز كوهی آتشی به جان جنگل می اندازند تا محیط بانان و قرق بان ها را به سمت دیگری گسیل دهند.
اینها فقط قصه خودسوزی و آتش سوزی قلب زاگرس است و یك لحظه فكرش را بكنید كه ما انسان ها برای نابودی زاگرس چه كارها كه نكرده ایم. از زباله هایی كه روزانه تولیدمی كنیم گرفته تا زمانی كه اره برقی ها را به جان بلوط های چند صد ساله می اندازیم و غرق لذت تماشای ناله های خاموش زمینی می شویم كه روز به روز از درخت خالی تر و هر لحظه تنهاتر می شود.
و شاید به همین دلیل است كه سازمان ملل امروز را روز جهانی تنوع زیستی نامگذاری كرده تا همواره یادمان باشد رمز پایداری زمین و حیات روی آن وجود تنوع زیستی و حفظ و حراست از آن است.
دست كاری ما انسانها در طبیعت شاید در كوتاه مدت منفعتی در پی داشته باشد اما در بلند مدت دنیایی یك شكل و یكسان از آزمون های انسان به وجود می آید كه در اغلب مواقع به دلیل ناسازگاری با ذات طبیعت چنگی به دل هم نمی زند.
این قصه تلخ زاگرس است كه بخشی از آن اجتناب ناپذیر و بخشی قابل پیشگیری است اما نیازمند یك عزم همگانی است.
امسال با اینكه بارندگی های بهاری باید نوید بخش فصل های رنگارنگ و زیبایی برای زاگرس باشد اما آنچنان كه غلام حسین حكمتیان مدیر كل منابع طبیعی استان كهگیلویه و بویراحمد می گوید: آتش هر لحظه در كمین زیست گاه بزرگ جانوری و گیاهی ایران است و به دلیل رشد مراتعی كه ارتفاعشان گاه تا یك متر می رسد، تابستان پیش رو برای جنگل های كهگیلویه و بویراحمد بسیار سخت است.
و البته این تابستان برای همه زاگرس سخت و نفس گیر است و بیم آتش از این جهت است كه هیچ حادثه غیر مترقبه و یا انسانی نمی تواند به اندازه آتش در زمان كم پهنه وسیعی از جنگل ها و درختان كهنسال را تخریب كند.
درختان كه از بین بروند گونه های جانوری و گیاهی هم آسیب می بینند و در نهایت این زندگی ماست كه در این چرخه بیش از همه از این بی نظمی آسیب می بیند.
گزارش: فاطمه رشیدی/ایرنا
اشتراک گذاری:
مطالب مرتبط
دیدگاه شما